( 1 ) ( بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ) : آغاز مىكند خداى متعال كلام را با نام خود ، كه گرامى باد نامش ، تا آنچه از معنا در اين كلام افاده مىشود مرتبط با او باشد و براى آنكه ادبى باشد كه بندگان در گفتار و كردار به آن مؤدب باشند و رعايت نمايند و با نام او آغاز كنند تا عمل آنها باطل و بى ثمر نباشد ، چون هر عملى كه براى وجه اللّه نباشد باطل و بى نتيجه است ، پس هر امرى از امور همان مقدارش كه براى خداى تعالى در آن بهره‌اى باشد ، مقبول درگاه الهى است و آنچه براى غير خدا باشد ، پس خداوند به آن اعتنايى نمىكند ، و رسول گرامى اسلام صلّى اللّه عليه و إله و سلم مىفرمايد : ( كل امر ذى بال لم يبداء فيه باسم اللّه فهو ابتر ) ، ( هر امرى از امور كه اهميتى داشته باشد اگر به نام خدا آغاز نشود ناقص و ناتمام و بىنتيجه مىماند ) ، و هدف قرآن هدايت است و بسم ا . . . در آغاز هر سوره به غرض خاصّ همان سوره ارتباط مىيابد . پس هدايت با نام خداوند بخشنده مهربان آغاز مىشود ، و اوست خدايى كه مرجع بندگان است و اوست بخشنده‌اى كه آشكار مىكند بر بندگانش ( اعم از مؤمن و كافر ) راههاى رحمت خاصّ به مؤمنين را ، كه آن نيك بختى و سعادت مؤمنان در آخرت و در جوار لقاى پروردگارشان است . پس بسم ا . . . كلامى است كه خداوند در آن به نيابت از بنده‌اش سخن مىگويد ، تا ادب در مقام اظهار عبوديت را به بندگان خود بياموزد ، چون اظهار بندگى در عبد ، در اعمالش كه مطابق به روش عبوديّت باشد تجلى مىيابد . و ( اسم ) مشتق است از ( سمه ) به معنى علامت ، يا از ( سمو ) به معنى رفعت و بلندى كه اين صحيحتر است . و لفظ جلاله ( اللّه ) اصل آن ( ال إله ) بوده است ، ( إله ) از ريشه ( إله ) يعنى پرستش كرد و يا از ريشه ( وله ) يعنى متحيّر و سرگردان شد چون عقلها دربارهء خدا حيران مىشود . و لفظ جلاله ( اللّه ) اسمى است براى آن ذات مقدس ازلى كه در بردارنده و مستجمع تمام صفات كماليه است و اوست كه بندگانش را به سوى خويش هدايت مىكند .